Grasdakdekker bou ’n blink toekoms met kaal hande

Andries Mgidi was nog ʼn skoolseun toe die grasdakdekkergogga gebyt het. Hy het skoolvakansies saam met sy pa en die ouer mans in sy gemeenskap gewerk en genoeg verdien om sy eie skoolklere te koop. Daardie lang dae in die son, materiaal hanteer, kyk en mees, belangrik, leer het die fondament geword van alles wat gevolg het.

Vandag bou, herstel en onderhou AMT Thatching Construction tradisionele grasdakke en installeer houtvloere vir huise en lodges regoor die land. Dit is ʼn besigheid gebou op vaardigheid, eerlikheid en ʼn ambag wat deur geslagte oorgedra is.

Mgidi het by sy oupa en sy pa geleer en die tegnieke is met elke geslag verfyn. Daar was geen formele skoolopleiding daarvoor nie. “Jy leer dit by die huis. Jy leer met jou hande en deur ervaring,” het hy gesê.

Wat Mgidi se besigheid laat uitstaan, gaan verder as net die kwaliteit van die werk. Hy het AMT Thatching heeltemal deur sy eie spaargeld opgebou, werksgeleentheid vir werksgeleentheid, begroting vir begroting. 

“Ek het nooit die regering vir befondsing gevra nie. Vir elke werk is daar ʼn begroting en dit hou ons aan die beweeg,” sê Mgidi.

Hy het agt permanente werkers in diens en neem twee jongmense op ʼn slag deur intensiewe ses-maande opleidingsperiodes. Die doel is nie om hulle te behou nie. Dit is om hulle vry te laat. “Opleiding kan nie gehaas word nie. Hulle moet behoorlik leer sodat hulle eendag op hul eie kan staan. My doel is dat hulle hul eie besighede begin. Ek wil hê hulle moet ʼn toekoms hê.”

Ervaring het vir Mgidi ʼn oog gegee wat moeilik is om te leer. Hy kan na ʼn dak kyk en probleme voorsien. “ʼn Meester-grasdakdekker kan ʼn lek sien voordat dit gebeur. Jy leer waar om te kyk: die rante, die valleie, die hoeke.”

Hy is direk oor die kortpaaie wat hy sien ander neem. “Sommige mense jaag vir geld en ignoreer instruksies. Hulle gebruik die verkeerde materiale en huiseienaars verloor baie geld wanneer die dak faal.”

Sy dakke gebruik behandelde pale wat volgens Suid-Afrikaanse konstruksiestandaarde gesertifiseer is, eerstegraadse riet en ʼn tweelaagstelsel wat duur- saamheid verbeter. 

Die pad om daardie reputasie te bou was nie glad nie. Aanvanklik het Mgidi diskriminasie, moeilike toestande en lang tydperke ver van die huis ervaar. 

“Daar was tye wat ek sleg behandel is en in die reën gewerk het terwyl ek beledig is. Maar daardie ervarings het my krag geleer,” vertel hy.

Hy is toegewyd aan kliëntediens en ʼn goeie werk. “Wanneer die kliënt gelukkig is, motiveer dit my. Wanneer die werk behoorlik klaar is, weet ek dit was die moeite werd.”

Aan jongmense wat ʼn voet aan wal soek, is sy raad kort op die man af: “Wees geduldig. Wees eerlik. Vra behoorlik vir werk. Moet nie steel of lieg nie. Wys jou vaardighede, jou passie en iemand sal jou aanbeveel.” 

Vir meer inligting, stuur 'n epos na andriesmaliwa@gmail.com