Die voorgestelde
wysigings aan Suid-Afrika se uitsettingswette het ten doel om beskerming te versterk vir kleinskaalse verhuurders wat agterplaaskamers en informele wonings verhuur, terwyl dit ook munisipaliteite meer gesag gee om op onwettige grondbesettings te reageer.
Die minister van mens-like nedersettings, Thembi Simelane, het gesê die Wysigingswetsontwerp op die Voorkoming van Onwettige Uitsetting is ontwerp om gewone Suid-Afrikaners te ondersteun wat op huurinkomste staatmaak, veral in dorps- en informele omgewings.
Sy het opgemerk dat die wetsontwerp die realiteite van kleinskaalse verhuurders erken wat afhanklik is van die verhuur van kamers of informele strukture as ʼn primêre inkomstebron, en verseker dat hulle toegang tot regsbeskerming en regshulp het.
“Baie Suid-Afrikaners is afhanklik van die verhuur van kamers om te oorleef. Hierdie wetsontwerp verseker dat hulle beskerm word en toegang het tot regverdige, toeganklike regsmiddele.”
Beslegting van geskille
Onder die voorgestelde veranderinge kan geskille tussen verhuurders en huurders na die behuisingstribunaal verwys word, wat ʼn meer toegank-like en koste-doeltreffende alternatief vir die howe bied.
Die tribunaal sal die gesag hê om geskille te bemiddel, wetlik-erkende uitsprake te lewer en besluite af te dwing.
“Dit beteken verhuurders kan wetlik-bindende hofbevele verkry wat vereis dat huurders ʼn eiendom binne ʼn gespesifiseerde tydperk moet ontruim, met uitsetting moontlik as die hofbevel nie nagekom word nie.”
Die wetsontwerp stel ook maatreëls bekend om die rol van munisipaliteite te versterk. Hulle sal formeel by uitsettingsprosedures ingesluit word, selfs wanneer hul nie die grondeienaars is nie. Dit sal na verwagting munisipaliteite te help om die impak van onwettige grondbesettings beter te bestuur, wat dikwels druk plaas op noodsaaklike dienste soos water, elektrisiteit en sanitasie.
“Hierdie wetgewing gaan oor die vind van ʼn balans – die beskerming van klein verhuurders, die versterking van munisipaliteite en die versekering dat uitsettings regverdig hanteer word binne ʼn duidelike regskader.”
Beskerming van kwesbare gemeenskappe
Alhoewel die wetsontwerp ʼn ferm standpunt oor onwettige besetting inneem, het die minister beklemtoon dat dit ook poog om kwesbare individue te beskerm wat onwetend onwettig grond kan koop of beset.
“Sommige gemeenskapslede word slagoffers van onwettige grondverkope en ontdek die wetsoortreding eers wanneer hulle gekonfronteer word met uitsetting of sloop van hul huise.
“Die wetgewing poog om ʼn balans te vind tussen afdwinging en billikheid en te verseker dat uitsettings binne ʼn duidelike regskader hanteer word wat die regte en omstandighede van die betrokke individue in ag neem,” het sy verduidelik.