Tshimedzi 2026 Khandiso ya 1

Milayo ine ya vha hone kha ndayotewa yashu ndi tshipiḓa tsha vhufa hashu roṱhe

The Presidency: Republic of South Africa

Vhege yo fhelaho Milayo ine ya vha hone kha ndayotewa yashu ndi tshipiḓa tsha vhufa hashu roṱhenga Ḓuvha ḽa Vhufa, ro pembelela zwa nyambo nnzhi, sialala na mvelele dza vhathu vhashu.

Zwi a takadza misi yothe nga heḽi ḓuvha ḽa lushaka u vhona vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe vhane vha bva kha zwitshavha zwo fhambanaho vha tshi khou pembelela vhufa havho ngeno nga thungo vha tshi khou dovha hafhu vha ṱhonifha vhufa ha vhaṅwe.

Kha vhege dzo fhiraho, nyandadzamafhungo dza matshilisano dzo vha dzo ḓala nga zwifanyiso zwo raloho zwa vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe vha vharema, vhatshena, MaIndia na Makhaḽadi musi vha tshi khou sumbedza u pfhuma ha mvelele dzavho na u shela mulenzhe kha mvelele dza vhaṅwe vhadzulapo ngavho vha ḽa Afrika Tshipembe nga nḓila ya u ḓihudza.

Zwa uri ro fhata shango ḽo thewaho kha ndingano na u sa vha na khethululo, ḽine khaḽo mudzulapo muṅwe na muṅwe a tea u ḓipfha ḽi shango ḽawe, ndi zwithu zwine ra sa khou zwi dzhiela fhasi. Ri fhululedza tsheo dza vhuhali dze dza ita uri hu kone u swikelwa hune ha bveledzwa shango ḽa Afrika Tshipembe ḽa demokirasi.

Nga nwaha wa 1994, vhadzulapo vha shango ḽa Afrika Tshipembe vho dzhia tsheo ye ya vha ḓivhazwakale. Ro nanga u dzhiela nzhele zwa u sa farwa zwavhuḓi khathihi na thambulo khulwane vhukuma ya tshifhinga tsho fhiraho ngeno ri tshi khou ḓiimisela u tshila roṱhe khathihi na u fhaṱa lushaka luswa.

Nzudzanyo yashu ya ndayotewa i elana na milayo ya u lwa na zwa khethululo nga lukanda, u sa khethulula vhanwe u ya nga mbeu, ndinganelo, demokirasi na tshirunzi tsha vhuthu.

Milayo iyi i tou vha vhufa hashu u fana na mvelele dzine ra dzi tevhela hu tshi katelwa na nyambo dzine ra amba dzone, sialala dzine ra dzi tevhela khathihi na mvelele dzine ra dzi pembelela. I sumbedza zwine ra vha zwone na zwine ra tama u vha zwone.

A ri khou sokou pembelela vhufa hashu fhedzi. Ri dovha hafhu ra vhu tsireledza.

A ri nga ḓo tendela u ṱaluswa na u ḓihwa nga khakhathi dzine dza itelwa vhafumakadzi.

Zwa u tambudzwa, u tshipwa lwa vhudzekani na u vhulahwa ha vhafumakadzi zwi tou vha dondo ḽo nambatelaho kha luvalo lwa lushaka lwashu. Ri nga si kone u ḓiṱalusa sa tshitshavha tsho thewaho kha mbofholowo, u lingana na tshirunzi tsha vhuthu ngeno hafu ya vhathu vhashu vha tshi khou tshila vha tshi ofha dzikhakhathi dzine vha ṱangana nadzo.

Ri khou hanedzana na zwa u divhelwa u vhenga vhabvannḓa khathihi na zwiito zwa u sa kona u konḓelela vhaṅwe vhathu.

Vhathu vha Afrika vho netshedza thikhedzo ya ṱhuṱhuwedzo na zwishumiswa nga tshifhinga tsha nndwa yashu ya mbofholowo na demokirasi yashu. Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽa demokirasi ḽi khou bvela phanḓa na u ḓiimisela zwa u bveledza mihumbulo ya vhuthihi ha Afrika khathihi na ṱhanganelano.

Nga tshenetsho tshifhinga tshithihi, zwa vhufhalali zwi tea u itea hu tshi tevhedzwa mulayo. Muvhuso u na vhudifhinduleli ha u langa mikaṋo yashu nga nḓila yavhuḓi nahone muthu muṅwe na muṅwe ane a dzula fhano kha ḽa Afrika Tshipembe u lavhelelwa uri a ṱhonifhe milayo yashu.

Zwa khethululo nga lukanda a zwi nga ḓo vhuya na luthihi zwa ṱalusa zwine ra vha zwone.

Ro diimisela uri a ri nga ḓo vhuya ra ḓiwana ro vhuyelela kha zwa khethululo nga lukanda khathihi na zwiito zwa u tsikeledzwa zwa tshifhinga tsha kale tsha muvhuso wa khethululo.

Nga ṅwaha wa 1994, ro nanga u fhaṱa lushaka luthihi lwo vhumbwaho nga vhathu vha mirafho yo fhambanaho, mvelele na vhubvo. Iyo yo vha tsheo ine ra tea u bvela phanḓa na u i vusuludza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe.

Shango ḽa Afrika Tshipembe ḽa demokirasi ḽo ḓiimisela u lulamisa zwiito zwa u tambudzwa zwe zwa vha zwi tshi khou bvelela tshifhingani tsho fhiraho.

Mafhungo a u khakhulula zwithu zwo khakheaho zwe zwa vha zwi tshi khou bvelela nga tshifhinga tsha muvhuso wa khethululo ha vhuyi a tea u vhambedzwa kana u dzhiiwa sa tshiṱalula.

Maga o teaho nahone o ditikaho nga ndayotewa a u khakhulula zwe zwa vha zwo khakhea zwa tshifhinga tsho fhiraho tsha muvhuso wa tshiṱalula ha tei na luthihi u vhambedzwa na sisteme ya u tsikeledza vhathu ho sedzwa muvhala wa lukanda lwavho ya tshifhinga tsha muvhuso wa kale wa tshiṱalula.

A hu na ndingano na luthihi vhukati ha maga o dzudzanyelwaho u fhelisa zwa u khethululwa ha vhathu u ya nga lukanda na milayo ya khethululo ye ya vha yo itelwa u kombetshedza u sa dzhielwa ntha ha lukanda, u dzhielwa thundu na u sa eḓana.

Ri tea u thanyela avho vhane vha khou ṱoḓa u khakhisa vhuthihi hashu sa lushaka vha tshi ṱoḓa u ita uri vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe vha lwe nga tshavho.

Rothe ri na vhuḓifhinduleli ha u bveledza vhushaka hashu ha zwa matshilisano.

Ri tea u thogomela zwa u shumisa maipfhi na zwiito zwine zwa fhandekanya zwitshavha, u ṱuṱuwedza kuhumbulele kwa tshitshavha nga nḓila i songo teaho khathihi na u vula hafhu mbonzhe dza thambulo ya tshifhinga tsho fhiraho.

Ndayotewa yashu i khwaṱhisedza mbofholowo ya u amba. Fhedzi mbofholowo iyo i tea u tshimbila na vhuḓifhinduleli.

Kha shango ḽine vhafumakadzi vha tshila nga nyofho dza u tambudzwa na u vhulahwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, zwa u shonedzwa ha vhafumakadzi tshitshavhani a si zwithu zwine zwa takadza. Zwi khwaṱhisedza maitela ane a tikedza zwiito zwa tshiṱalula na dzikhakhathi.

Nga tshifhinga tshine zwa vhufhalali ha vhathu vha si na manwalo o teaho zwa vha zwi tshi khou ṱuṱuwedza dzikhakhathi dza zwa matshilisano vhukati ha vhathu, maipfi a u ṱuṱuwedza dzikhakhathi ane a ambiwa nga ha vhadzulapo vha mashango a nnḓa a khombo vhukuma nahone ndi zwiito zwi sumbedzaho u sa vha na vhuḓifhinduleli.

Kha shango line ḽa vha na vhugevhenga ha dzikhakhathi vhune ha vha nṱha ngaurali nahone vhu sa ṱanganedzei, luambo lune lwa fhululedza mabulayo kana u ṱuṱuwedza vhuswina a lu na vhudzulo vhukati hashu sa tshitshavha.

Nga tshifhinga tshine zwa u shayea ha mishumo zwa vha nṱha ngaurali nahone ri tshi tea u alusa ikonomi yashu na u kunga vhubindudzi, zwiito zwa u gidimela mashangoni a nnḓa u phaḓaladza mazwifhi a “mabulayo a lushaka lwa vhathu vhatshena nga vhunzhi” na u thivhela vhubindudzi shangoni ḽau a zwi sumbedzi u vha na vhuḓifhinduleli kana u funa shango ḽau.

Ri nga vha ri lushaka lwa vhathu vho fhambanaho u ya nga mvelele dzashu, fhedzi ri ṱanganywa nga milayo ya ndayotewa yashu ine ya ita uri ri vhe vhadzulapo vha ḽa Afrika Tshipembe.

Milayo iyi i fhira murafho, mbeu, luambo, mvelele na vhupo hau.

Musi ri tshi khou ṱuṱuwedzwa nga milayo iyi, kha ri bvele phanḓa na u shumisana u itela u kunda khaedu dzi ḓivheaho dzine ra ṱangana nadzo.

Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, nga kha maipfhi na mishumo yashu, ri tea u vusuludza tsheo ye ra i ita nga ṅwaha wa 1994 ya dovha hafhu ya khwaṱhisedzwa musi ri tshi ṱanganedza Ndayotewa yashu: tsheo ya u fhaṱa shango iḽi roṱhe.

Uvhu ndi vhufa hashu roṱhe. Vhu dovha hafhu ha vha vhuḓifhinduleli hashu roṱhe. 

 

Mulaedza uyu wo ganḓiswa lwa u tou thoma nga ḽa 28 Khubvumedzi 2026.

General
Share this page