Ikhomishini yaseNingizimu Afrika Yemalungelo Eluntfu yetfule umkhankhaso wavelonkhe wekucaphelisa nenkhombandlela yemfundvo kuze kusitwe batali kutsi bavikele emalungelo ebantfwana labanetimphawu tebulili lobumphacambili.
Lomkhankhaso, lowakhishwa ngesikhatsi seNyanga Yenkhululeko ngaMabasa, uphendvula kukhatsateka lokwandzako kutsi bantfwana labakhombisa timphawu tebulili lobumphacambili bahlala njalo bangakavikeleki ekutseni bangavisiseki, luphawombi kanye netincumo tetekwelashwa letilimatako.
LeKhomishini itsite ummango uyachubeka nekubukela phasi emalungelo ebantfu labanetimphawu tebulili lobumphacambili, ikakhulu bantfwana. Lenkhombandlela lensha, lebitwa ngekutsi yi-Intersex Children: Guide for Parents and Guardians, icondziswe emindenini kanye nakubetfulitinsita tekunakekela.
Kuhlomisa batali
Ikhomishini iyichaza ngekutsi lithulusi lekugcugcutela lemalungelo kanye nekuhlomisa batali nebondli ngelwatiso kuze babasekele ncono bantfwababo.
Lenkhombandlela ichaza kutsi bantfwana labanetimphawu tebulili lobumphacambili batalwa nato letimphawu tebulili abachazeki ngekwenchazelo yendzabuko yemitimba lemidvuna nome yesifazane.
Kuletinye tindzawo, lenkhombandlela iyachubeka ichaze itsi, timphawu tebulili lobumphacambili tibonakala ekutalweni bese kutsi letinye tibonakala kuphela esigabeni sekutfomba. Kunetinhlobonhlobo letingetulu kwaletinge-46 timphawu tebulili letatiwako, nekutsi tilinganiso tiphakamisa kutsi linanibantfu lemhlaba wonkhele lifinyelela ku-1.7% litalwa netimphawu tebulili letimphaambili.
Kukhatsateka lokukhulu kwalomkhankhaso bungoti betincumo tekucala, tesiphelane letentiwa egameni lebantfwana labangakakhoni kutivumela bona ngekwabo.
Kusukela emalangeni ekucala emntfwana lonetimphawu tebulili letimphaambili batali nebondli babukana netincumo letimayelana netimphawu temtimba temntfwana. Ikhomishini icwayisa ngekutsi kukhetsa lokute lwatiso loluphelele kulesigaba kungaba nemtselela wesikhatsi lesidze emphilweni yemtimba wemntfwana kanye nasemphilweni yengcodvo yakhe.
Lenkhombandlela icwayisa ngekwenta tinchubo tetekwelapha letingakadzingeki, lokufaka ekhatsi tingenelelo ngalesinyesikhatsi letentiwa ngembikwekutsi bantfwana babe badzala ngalokwanele kuze bativumele bona ngekwabo.
Loku kufaka ekhatsi kwelashwa ngekufakwa emahomoni, kuhlolwa lokuphocelelwe kanye nekubulala inhlanyelo. LeKhomishini icwayisa ngekutsi imiphumela lemibi emtimbeni nasetimalini kanye neyetenhlalo yekwelapha lokungakahambi kahle kungabeka umtfwalo lomkhulu emntfwaneni kanye nasemndenini.
Kubeka embili Umntfwana
Batali nebondli bayagcugcutelwa kutsi babeke inhlalakahle yemntfwana ngetulu kwekucindzeteleka ngekwenhlalo nome lokulindzelekile ngekwetenhlalo. LeKhomishini ikhutsata kakhulu batali, bondli netikhungo tekunakekela ngemphilo kutsi kwabelane ngaleticukatsilwati kabanti kanye nekubika nome ngabe ngukuphi kuhlukubeteka nome kwephulwa kwemalungelo.
Kuvikela sitfunti nekutetentela labakufunako ngekwemtimba kwebantfwana labanetimphawu tebulili lobunengi, kwasho yona, kokubili kusemtsetfweni futsi kusibopho sekutiphatsa.
Kuze utfole lwatiso lolubanti lolumayelana neKhomishi yaseNingizimu Afrika Yemalungelo Eluntfu, vakashela ku: www.sahrc.org.za